Her ay aynı senaryo: ayın ortasında ödemeler yığılır, tahsilat henüz gelmemiştir, kasada gerginlik yaşanır.
Bu tesadüf değil, takvimin doğal sonucudur. Yükümlülüklerin tarihi bellidir; tahsilatın tarihi ise müşteriye bağlıdır.
Sabit olan ile değişken olanı ayırın
Sabitler: Beyanname ve ödeme tarihleri, SGK, maaşlar, kira, kredi taksiti. Bunlar takvimde durur ve ertelenmezler.
Değişkenler: Müşteri tahsilatları. Vade verilmiş olsa bile gerçekleşme tarihi kayabilir.
Sıkışıklık, sabit ödemelerin değişken tahsilatlarla karşılanmaya çalışılmasından doğar.
Aylık bir ritim kurun
Ayı üç parçaya bölmek pratik bir yöntemdir:
Ayın ilk haftası: Geçen ayı kapatın. Faturalar kesildi mi, tahsilatlar işlendi mi, mutabakat yapıldı mı? Bu hafta veriyi düzeltme haftasıdır.
Ayın ortası: Beyanname ve ödeme yoğunluğu. Nakit buraya hazırlanmış olmalı.
Ayın son haftası: Gelecek ayın planı. Vadesi gelecek borçlar ve beklenen tahsilatlar yan yana konur.
Tahsilatı ödeme takvimine yaklaştırmak
Ödeme tarihlerini değiştiremezsiniz ama tahsilat tarihleri üzerinde etkiniz vardır:
Vade tarihlerini ayın başına toplayın. Yeni müşterilerle anlaşırken vadeyi ayın 5-10'u arasına denk getirin. Böylece para, ödemelerden önce gelir.
Peşin ödemeyi teşvik edin. Küçük bir iskonto, vade maliyetinden ucuza gelebilir.
Vadesi geçenleri ayın ortasından önce arayın. Sıkışıklık başlamadan yapılan hatırlatma daha etkilidir.
60 günlük görüş alanı
Bir ay ileriyi görmek yetmez. Sıkışık dönemi ancak iki ay önceden görürseniz önlem alabilirsiniz.
Basit bir tablo yeterli: önümüzdeki 60 günde vadesi gelen borçlar, aynı dönemde beklenen tahsilatlar, haftalık bakiye tahmini.
Bu tablo, sistemde vade bilgisi düzgün tutuluyorsa kendiliğinden çıkar; tutulmuyorsa elle hazırlanması saatler alır ve bu yüzden hiç hazırlanmaz.
Mali müşavirle ilişki
Mali müşaviriniz sadece beyanname veren kişi değil, takvimi en iyi bilen kişidir.
Ayda bir kısa görüşme — "bu ay ne var, gelecek ay ne bekliyoruz" — birçok sürprizi önler. Özellikle geçici vergi ve yıllık beyan dönemlerinde önden bilgi almak, o ayın nakit planını değiştirir.
Not: Beyanname ve ödeme tarihleri mevzuata göre değişebilir; kendi yükümlülük takviminizi mali müşavirinizle netleştirin.
Kendinize sorun: Önümüzdeki iki ayda hangi hafta en sıkışık olacak? Bunu bugünden söyleyebiliyorsanız, önlem almak için vaktiniz var demektir.