Tedarikçi diyor ki: "100 adet alırsan yüzde 5, 500 alırsan yüzde 12 iskonto."
Yüzde 12 cazip görünür. Ama gerçekten kârlı mı? Bu, sadece iskonto oranına bakarak cevaplanamaz.
Hesaba katılması gerekenler
Ne kadar sürede satılacak? 500 adet, aylık satışınız 50 ise 10 ay demektir. Paranız 10 ay bağlı kalacak.
O paranın alternatif kullanımı ne? Aynı parayla başka ne yapabilirdiniz? Borç kapatmak, başka ürün almak, nakit tutmak?
Depolama maliyeti ne? Yer, sigorta, sayım işçiliği.
Bozulma ve demode olma riski var mı? Tarihli, sezonluk ya da model değişen ürünlerde 10 ay uzun bir süredir.
Fiyat düşme riski? Yüksek fiyattan çok alıp, piyasa düşerse zararına satmak zorunda kalabilirsiniz.
Basit bir ölçüt
Şunu sorun: iskonto oranı, o paranın bağlı kalacağı süredeki maliyetinden büyük mü?
Yüzde 12 iskonto ama 10 ay bağlanma varsa, aylık yaklaşık yüzde 1,2 kazanç demektir. Aynı parayı başka bir yerde daha iyi değerlendirebiliyorsanız, toplu alım mantıklı değildir.
Ne zaman toplu alım doğrudur?
Hızlı dönen üründe. Bozulmayan üründe. Fiyatın artacağı beklenen dönemde. Nakit fazlanız varken.
Bu dördü bir aradaysa toplu alım iyi bir karardır.
Orta yol
Tedarikçiyle konuşulabilir: "500 adet sipariş vereyim ama beşe bölerek teslim alayım, ödemeyi de teslimatlara yayayım."
Bu şekilde hem iskonto alınır hem sermaye bağlanmaz. Çoğu tedarikçi bu düzenlemeye açıktır — çünkü toplam sipariş garantilenmiş olur.
Kendinize sorun: Deponuzdaki en büyük stok kaleminin kaç aylık satışa denk geldiğini biliyor musunuz?